Comparaison entre les parlers d’Escassefort et de Seyches De part et d’autre de la frontière linguistique

- Gaby

Grans de sau

  • Aqueras termièras ont gascon e lengadocian bóirann ses aigas sonn fascinantas. E tot particulièrament les termièras dau garonés occidentau e dau duraqués. Entre lo garonés barrejat de duraqués d’Escassafòrt e lo duraqués barrejat de garonés de Sèixas, les diferéncias sonn mèi dialectalas que lingüisticas. Autement dit, parlar de "gascon" prau parlar d’Escassafòrt e de "lengadocian" prau parlar de Sèixas es sustot una question d’etiquetas.
    Se los occitanistas volèvann crear un occitan vertadèrament estandard, los-i suggererí coma modèle los parlars "occitanòromanics" d’aquera region entre Garòna e Dordonha.

  • Lo sistèma morfologic das parlars duraqués au sens large (Duràs, Levinhac, Sèixas) relèva dau lengadocian occidentau en generau. Donc, pensi pas qu’escríver leis çò que se pronóncia (léz) davant vocala e (léy) davant consonanta siqui la faiçon mei bona de transcríver en grafia "classica" l’article definit plurau d’aqueths parlars d’entre Garòna e Dordonha. En provençau, lo "s" de leis representa pas la marca dau plurau mès es pas aute causa qu’una vocala eufonica pr’empachar lo iàtus entre lei e la vocala que seguís. Dens aqueth cas es coma un doble marcatge dau plurau, çò qu’es briga lo cas en duraqués ont dísenn pas (léyz azé) mès (léz azé), e per consequent aquò’s pus logic d’escríver les ases puslèu que leis ases.

  • Sifèt, en duraqués-brajairagués-gascon de transicion (Libornés, Sauvatèrra...) pòden ausir a l’encòp ’’léz aze" e "léyz aze".

  • Vau un pauc detalhar perqué, après auger tornat escotar (mons collectatges Mémoires de Guyenne) e tornat lugir mons relevats.

    "LES"/"LEUS" + VOCALA
     Auriac, Mostier, Pardalhan... : les estacar "leuz estaca", les autres "lez aoutre", les expèrts "lez expèr", des expèrts "deuz expèr", les aurelhas "leuz oourèille", des eus "deuz èou", les ans "leuj an".
     Balaiçagas (parabòla enregistrada en 1970) : ses abilhaments, les ases "leuz aze", les ausèths "leuz aouzé", les estelas "leuz eustéle", des eus "deuz éou".
     Pelagrua (parabòla Bourciez) : les ases "leuz aze", les elhs "leuz euil", les estelas "leuz estéle".

    "LEY" + VOCALA
     Castilhon (parabòla Bourciez) : es bien leis mès xens hèser la ligason demb -z- : leis osèths "ley ouzé", leis aines "ley ayne", leis elhs "ley euil".
     Còra los mòts son destacats : tres èlhs "trèy... èy" (Mémoires de Guyenne, 5’35)

    "LEYS" + VOCALA
     Dens l’enquèsta Bourciez, relevèri egau bien de comunas ont se disèva atau : Liborna, Semelion, Baron (tabé "lés"), Molon, Peisseguin, St Genés de Castilhon, Vinhonet, Pujòus (tabé "lés"), Peçac/D., Rausan, St Pèir de Castèths, Sta Fe la Granda, Aineça, Pinuelh, St Avit de Soletge, Casaugitat, Listrac de Duresa, Sauvatèrra. Se barregèvan demb les fòrmas "lés/leus".

    Adara me’n vau gueitar les enquèstas Bourciez dens lo canton de Sèixas.

  • Fòrt interessant tot aquò ! E una causa m’avèu escapat, la possibilitat dens un mème parlar d’enténder lo plurau simple (léz) e lo plurau "doble" (léyz) coma áu rapèras, Gabí, damb justa rason. Dens aqueth darrèir cas, la convergéncia damb la solucion provençala es evidenta.

    Vachí un ligam interessant sau parlar de Veirinas-sus-Vèrn en Perigòrd :

    https://pdfs.semanticscholar.org/39f2/892a140117bba0e19b752b4c45ee5628335c.pdf

    Aqueras variantas se retròbann dens lo parlar carcinòu d’Autoire : les ausèls (léz ow’jèl), lais aucas (layz ’awkoy). Mès achí am puslèu un cas particulièr damb diferenciacion dau masculin e dau femenin.
    Tot aquò vènn un copa-cap per restituïr lo pus "logicament"possible totas aqueras variantas en grafia classica. Pensi pas que lo mitan occitanista i augi pensat un jorn o lavetz damòri dens une granda ignorància.

  • St Pèir de Levinhac : les ases "léz aze", les ausèths "léz aouzé"
    Cambes : les ases "léz azés" mès leis ausèls "léyz aouzèls" e... las estelas "laz estélos" !
    La Capèla : leis ausèus "léy aouzèou", leis estelas "léy estélo"
    Levinhac : les ases "léz aze", des eus "déz éou"
    Pumiclan : les ases "léz azé", les ausèus "léz aouzèou"
    Montinhac-T. : des eus "déz éou", les estelas "léz estélo"
    Monteton : les ausèus "léz aouzèou", des eus "déz éou"
    St Avit : les ases "léz aze", les ausèus "léz aouzeuy" (!), deis eus "déy euy"(!)
    St Bertomiu : seis ardas (!) "séy ardo", les ases "léz azé", les ausèus "léz aouzèou"


Un gran de sau ?

(connexion facultative)

  • [Se connecter]
  • Pour créer des paragraphes, laissez simplement des lignes vides.

Ajouter un document

Dans la même rubrique :


 

Sommaire Noms & Lòcs