Noms

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (los) Varens

Prononcer "(lous) Baréns".

baren ? varen ? / marais desséché, lande marécageuse, bas-fond interdunaire

Prononcer "barén". La graphie alibertine varen peut-être envisagée selon (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Las Pargaus

Prononcer "Las Pargàws".

parc / abri pour des animaux

Aussi bien les parcs à huîtres que les parcs à moutons... Selon Ph. (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   L’Ombrèira

Prononcer "L’Oumbreÿre".

ompra, ombra / ombre

Prononcer entre oumpre et oumpro. Palay donne oumbre, oumpre, et la (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Peihiguèir

pei, poei, poi, pui / colline, hauteur

Prononcer " puï ". Ce mot, sous ses nombreuses variantes, est une source (…)

higa / figue

Dérivé : higuèir (prononcer "higuèï") ou higuèr : figuier Lou Higuè / (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Pipeirós

Prononcer "Pipeÿrous".

J’avais d’abord écrit ceci :

Le rapport avec le mot pipèir est probable, pipèir étant la version nord-gasconne normale de pipèr ; ce dernier peut signifier piment, mais aussi, d’après Palay :
pipè (Arm.) sm. Pourpier. Cf. perpè. V. pipét.

Consulté, Gaby B. infirme mon hypothèse :

« Pipèir existís pas... Lo mòt pipèr ("r" prononciat) es pas un mòt drivat de -arium que passeré a -èir en nòrd-gascon ; es d’alhors completament isolat dens lo FEW, pusque lo latin piper balha péber.

Pipeyrous es solide pui peirós. N’aublídim pas qu’i a tota una corriòla de toponimes en Pi- atau : LES PIJOULETS, PICRABEY, PIJAOULAGÜE, PIOOU, PIOOUNEGUE, etc. , e que tròbam tabé PUECHPEYROUX (46), PUYPE(Y)ROUX (24, 16), PEPEYROU(X) (47, 31, 24). »

Il y a aussi :
33412 Saint-Germain-d’Esteuil PIPEYRAT


 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Coirassèu

Prononcer "Couÿrassèw".
Comme un diminutif de Coiràs (Couyras), dont la signification est à élucider.


 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Coiràs

Prononcer "Couÿràs".

33436 Saint-Magne COUYERET
33436 Saint-Magne COUYRAT
33436 Saint-Magne COUYRET

33237 Léogeats PATICOUYRE

33115 Cazalis LE COUYRE
09160 Lavelanet PLAN COUYRE
82037 Caussade COUYRE
31353 Monès COUYRE
47157 Marmande COUYRES

47278 Saint-Sernin LA COUYRADE

47174 Moncrabeau COUYRASSE

31066 Bessières LES COUYRASSIERS

24060 Bourniquel COUYRAC
40168 Magescq CERE ET COUYRAC

(Cherchez les intrus !)


 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Potj, Poch ?

Prononcer "(lou) Poutch", avec peut être un tch qui tend vers le t mouillé.

Avec ce Potj, j’innove et je trangresse l’usage et peut-être la règle de la graphie alibertine, qui noterait pueg ou pug.

En Médoc, au milieu des multiples toponymes Pey (qui peut continuer à être noté Pei), il y a quelques Pouch et Poutch. Cette dualité est étonnante pour des réalisations du même mot dans la même zone géographique.


 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Planca-Pèira

pèira / pierre

Apparait généralement sous la forme "peyre" dans les noms propres. dérivés (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (los) Vaqueirins

Prononcer "(los) Baqueÿrïns".
Baqueyrins/Vaqueirins est à vaca, vaquèir ce que Crabeyrins/Crabeirins est à craba, crabèir.

vaca / vache

Prononcer "baque" ou "baco". vaquèir (voir le nom "Baquey") ou vaquèr : (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (l’)Argilèir, Argilèr

Prononcer respectivement "Argileÿ, Argilè", le premier étant la forme nord-gasconne.

argèla, ardila ? / argile

Prononcer entre "argèle" et "argèlo". Un "argelar" (ne pas prononcer le (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Pitèir

Prononcer "(lou) Piteÿ".

pitèir / échelle de gemmeur

Prononcer "pitèÿ".

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Jantàs

Un membre de plus à rajouter à la grande famille Jantic, Jantet, Janton... ?


 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Arrodilhosa, Rodilhosa

Prononcer "(Ar)roudilyouze"...

rodilh / rouille

Prononcer "roudilh". rodilhós ("roudilhous") : rouillé

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (l’)Eiron

Prononcer "(l’)Eÿrou(ng)".
Diminutif de èira ?

èira / aire

Prononcer "eÿre". Parfois pour pour battre le blé. Mais aussi : « les (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (los) Cortius

Prononcer "(lous) Courtiws".

cort / cour

Prononcer "court". synonyme : pati (accent tonique sur "pa") dérivé : (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo,eth) Comun

Prononcer "(lou) Coumün".

(lo,eth) Comunau
Prononcer "(lou) Coumunaou".


Ce n’est pas un terme spécifiquement gascon, mais sa prononciation gasconne n’est pas celle du français, et surtout il désigne une réalité importante dans l’organisation villageoise d’autes còps. Souvent les terres les plus pauvres, qui étaient permises à un usage commun...


 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Berland

Berland

C’était aussi le nom de Pey Berland, archevêque, mais aussi homme politique (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Gartilòt

Prononcer "(lou) Gartilòtt".

(lo) Gartiu
Prononcer "(lou) Gartiw".


Diminutif de Gartiu.

gartiu / cour d'étable, étable

Palay : Multidiccionari francés-occitan « gartiu (Méd.) sm. Cour d’étable. (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Linar

Prononcer "(lou) Linà".
Champ de lin.