
« Los auborns non son pas de bon minjar : n’i a pas que fichas… »
Les vandoises ne sont pas bonnes à manger : c’est plein d’arêtes.
A Sent Sever, qu’òm pescava d’autes còps dens l’Arròs dab filets aperats tremalhs (1x6m). Los tremalhs que pescavan tota la neit, pausats dens « pòstas » coneishuts per cada familha.
Qu’èra ua pesca d’estiu (deu mes de mai dinca Nosta Drama).
Lo maitin, plan de bona òra, qu’òm lhevava los tremalhs. Los peishs de bon minjar qu’èron las "travetas", los "barbèus" e los "gardons".
Mes lo peish blanc, de maishant minjar, que s’i gahava tanben : los "cabòs" (chevaine), los "auborns", "siejas" (vandoise). Tot aqueth peishumi qu’èra plen de fichas.
L’auborn [aou’bour].
Qu’ei lo nom d’un peish blanc aperat en francés « vandoise ». Aubert, lo sue vente qu’ei negre. La sua carn qu’ei plea de fichas.
Lo nom qu’ei coneishut dens tota la Gasconha : Lanas [aou’bourn], Bigòrra [aou’bour], Biarn [o’bourks].
Qu’existeish tanben :
• dens lo sentongés (lenga d’oil) : l’aubourne,
• en catalan : l’albor / alborn,
• en basco : alborna.
Etimologia.
En latin, la color « blanc » que’s ditz « albus » o « albulus ».
Dens las òbras latinas de dus autors d’Aquitania (Ausoni e Polemius Silvius), que trobam lo mot « alburnus » entà nomentar un peish blanc. L’etimologia qu’ei simpla : « albus » e lo sufixe -urnus.
De notar : La fòrma segonda « albulus » qu’ei l’etimologia deu mot francés « ablette », un aute peish blanc.
Lo gascon « auborn » qu’arriva donc tot dret deu mot latin d’Aquitania « alburnus ».
Qu’ei passat tanben en santongés, en basco e en catalan.
Avisatz-vos : En castelhan, qu’avem lo mot « albur », de qui vòu díder tanben « peish blanc ». A vista de nas, que sembla de la madeisha familha… ! Mes Joan Coromines que mos pròva lo contrari.
Sense desconéisher probablas alteracions e combinasons deu catalan « albor » e deu castelhan « albur », qu’assegura l’etimologia araba deu mot castelhan.
Per eth, « albur » qu’arriba tot dret de l’arabe « buri » qui vòu díder « peish blanc ». Aqueste mot qu’a un ligami dab la vila d’Egipte : Al Burah, dens l’arribèra deu Nil, vila de pescaires.







