Empléc dou gascoûn e grafie lafitte.yan [Forum Yahoo GVasconha-doman 2007-12-25 n° 8532]

- Jean Lafitte

Adixat moundë,

Qu'arrespoùni au messadyë simpatic de M. Ronan Lattuga, qui sap disë mercés
pous rensegneméns qui'u soun estats balhats sus l'ancienetat dou gascoûn.
Qu'ou hè dóu toutûn que sien estat dats en francés, e nou pas en gascoûn. E,
supausan bahide que la póu de las péques ourtougrafiques e-n sie la cause,
qu'a l'amabilitat de segnala lou courrectou ourtougrafic de Per noste.
Ta ço de you, s'escrìvi en francés, qu'éy ta eslaryi lou lectourat, permou
que nou soun pas mayouritàris lous qui coumprénën lou gascoûn, talèu sourtit
de "adixat, quin ve va ?" e "macarèu, quin xapèu !".

Et ta ço de l'ourtougrafie, qu'abandounèy la dous ouccitanistes quoatë ans
a, au parat dous mêns recèrcs souciolinguistics e istourics preliminàris a
l'espausat de las mies idées sus la grafie dou gascoûn oéy lou die. Que poux
escrivë en la grafie dou courrrectou xéns éth, en la grafie de l'Escole
Gastou Febus de 1905, en la grafie classique adaptade au gascoûn segoun lous
mêns tribalhs, més qu'àymi mèy utilisa la grafie moudèrnë de l'Escole...
adoubade sus quauquës puns, toustém d'après lous mêns tribalhs. Que n'avét
aci l'escandilh.
Qu'acàbi sus aquéstë subyéc en disë qu'èy encountrat signës de douttë
d'universitàris sus la valou de la grafie classique qui utilisen depux
pause. Que soy a l'espère...

Més que védi M. Lattuga que causi « gatesquiro » segoun la prounouciacioûn
per hères de locs gascoûns e nou pas « gat-esquiròu » dous dic. de Per noste
e, proubablë dou courrectou ourtougrafic.

E xéns voulé ha péne a M. Lattuga, que hournéxi las "oubservacioûns" dou
"proufessou" :

A maugrat dou courrectou, que dexè escapa quauquës fautes, d'accencuacioûn
mèy que mèy : « arremerçi, ço, hera, hestas, diser, gaellic, volevan » au
loc de : « arremercii, çò, hèra (hera = foire), hèstas, díser, gaelic,
volèvan »
Péque d'arcor : « un corrector ortografic [...] Qu'ei hera practica » au loc
de « ... practic ».

Ta çò de la loéngue, qu'auri escriut diferéntemén (toustém en grafie de Per
noste) quauquës passadyës, més que-m poux engana :
estaré -> seré
ço qu'a balhat M. Laffitte -> çò qui balhè M. Lafitte
pas nat m'a respondut en gascon -> arrés non m'arresponon en gascon
aisit a utilizar -> de bon utilizar
entà telecargar-u -> entà telecargà'u
enta eths que'u n'an pas -> entaths qui non l'an pas

E lou proufessou" qu'espère las "oubservacioûns" dous qui soun mèy sapiéns,
e soulidë que n'y a !

Bounes hèstes a touts,

J.L.

Vos commentaires

  • Le 1er janvier 2008 à 10:03, par Gérard Loison Re : Empl éc dou gascoà»n e grafie

    Adishatz monde,

    Jo non soi pas tant saberut que lo mèste Yan, e las soas correccions me van
    hòrt plan. En quant a la gràfia de l'I.E.O. li tròbi un arramat de defèctes
    sens cap de dobte. Per exemple:
    Que hè nada diferéncia grafica enter pan (lo pan de la paret) e pan (que's
    minja), totun, los dus mots se prononcian pas parièr. Pan e pann m'auren
    convienut.
    Que'ns impausa letras qui's prononcian pas jamei. Com la n finau de non (la
    gràfia no m'auré agradat mes), lo n centrau de tanben (tabé o taben m'auré
    agradat mes), la s de tostemps, e sustot la r finau deus infinitius que
    ns'anutja (ací que'm soi autocensurat :))) per arren.
    La gràfia febusiana o neo-febusiana que'm va plan tà léger tèxtes en
    dialèctes, mès n'ei pas unificadora, e doncas no'm convien pas per ua lenga
    gascona unificada qu'ei la qu'espèri. Doncas, messatge e non pas messatyë,
    ja que jo prononci messatge a l'orientau, qu'ei a diser dab la e finau com
    la e de la debuta deu mot, e la j com ua j e non com ua yod.
    Doncas, per merdica que sia la grafia de l'I.E.O., jo que'm la guardi.
    L'ortogràfia francesa ei hèra mes merdica, n'ei pas ua rason tà escríver-la
    diferentament, cada un a la soa mòda.
    Escrivi aquò sens nada animositat e dab tot l'arrespècte que pòrti envèrs
    Yan Lafitte, pr'amor que m'estimi més léger un tèxte escriut en gascon, que
    sia en gràfia febusiana o dera 'scolo deras pireneos o quinsevolha auta
    gràfia, qu'estar privat de lectura en gascon.
    Bonas hèstas tà tots e totas!


    De : "lafitte.yan" <lafitte.yan@orange.fr>
    Répondre à : Gasconha-doman@yahoogroupes.fr
    Date : Tue, 25 Dec 2007 19:48:32 +0100
    ì : Gasconha Doman <Gasconha-doman@yahoogroupes.fr>
    Objet : [G(V)asconha doman] Empléc dou gascoûn e grafie


    Adixat moundë,

    Qu'arrespoùni au messadyë simpatic de M. Ronan Lattuga, qui sap disë mercés
    pous rensegneméns qui'u soun estats balhats sus l'ancienetat dou gascoûn.
    Qu'ou hè dóu toutûn que sien estat dats en francés, e nou pas en gascoûn. E,
    supausan bahide que la póu de las péques ourtougrafiques e-n sie la cause,
    qu'a l'amabilitat de segnala lou courrectou ourtougrafic de Per noste.
    Ta ço de you, s'escrìvi en francés, qu'éy ta eslaryi lou lectourat, permou
    que nou soun pas mayouritàris lous qui coumprénën lou gascoûn, talèu sourtit
    de "adixat, quin ve va ?" e "macarèu, quin xapèu !".

    Et ta ço de l'ourtougrafie, qu'abandounèy la dous ouccitanistes quoatë ans
    a, au parat dous mêns recèrcs souciolinguistics e istourics preliminàris a
    l'espausat de las mies idées sus la grafie dou gascoûn oéy lou die. Que poux
    escrivë en la grafie dou courrrectou xéns éth, en la grafie de l'Escole
    Gastou Febus de 1905, en la grafie classique adaptade au gascoûn segoun lous
    mêns tribalhs, més qu'àymi mèy utilisa la grafie moudèrnë de l'Escole...
    adoubade sus quauquës puns, toustém d'après lous mêns tribalhs. Que n'avét
    aci l'escandilh.
    Qu'acàbi sus aquéstë subyéc en disë qu'èy encountrat signës de douttë
    d'universitàris sus la valou de la grafie classique qui utilisen depux
    pause. Que soy a l'espère...

    Més que védi M. Lattuga que causi « gatesquiro » segoun la prounouciacioûn
    per hères de locs gascoûns e nou pas « gat-esquiròu » dous dic. de Per noste
    e, proubablë dou courrectou ourtougrafic.

    E xéns voulé ha péne a M. Lattuga, que hournéxi las "oubservacioûns" dou
    "proufessou" :

    A maugrat dou courrectou, que dexè escapa quauquës fautes, d'accencuacioûn
    mèy que mèy : « arremerçi, ço, hera, hestas, diser, gaellic, volevan » au
    loc de : « arremercii, çò, hèra (hera = foire), hèstas, díser, gaelic,
    volèvan »
    Péque d'arcor : « un corrector ortografic [...] Qu'ei hera practica » au loc
    de « ... practic ».

    Ta çò de la loéngue, qu'auri escriut diferéntemén (toustém en grafie de Per
    noste) quauquës passadyës, més que-m poux engana :
    estaré -> seré
    ço qu'a balhat M. Laffitte -> çò qui balhè M. Lafitte
    pas nat m'a respondut en gascon -> arrés non m'arresponon en gascon
    aisit a utilizar -> de bon utilizar
    entà telecargar-u -> entà telecargà'u
    enta eths que'u n'an pas -> entaths qui non l'an pas

    E lou proufessou" qu'espère las "oubservacioûns" dous qui soun mèy sapiéns,
    e soulidë que n'y a !

    Bounes hèstes a touts,

    J.L.






    [Les parties de ce message comportant autre chose que du texte seul ont été supprimées]

    Répondre à ce message

  • Le 3 janvier 2008 à 17:02, par gatesquiro Re : Empléc dou gascoà»n e grafie, navèra question

    Adishatz e bona annada a tots

    Jo tanpòc non soi pas tan saberut com'eth professor e que'u arremerçii
    encuëra entà eras suas observacions e correccions.
    Que' m hè dòu de non pas parlar dab assegurança era nosta lenga. Mes
    entà un "debutant" coma jo, era grafia unica entà tota Occitania ei
    hèra mes utile e de bon utilizar. Que m'expliqui : eth aprentissatge
    d'ua lenga qu'ei hèra mau-aisida. Si avetz numerosas grafias, aquò que
    complica encuëra eth tribalh entà legir era lenga. Non compreni pas
    com ei possible qu'ua lenga e posqui s'escríver de manièras
    diferentas. Non coneishi pas ua aute lenga atau.
    Ath contrari eths diferents dialèctes e eras varietats que podem
    encontrar en cada parçans que son ua bèra riquessa.
    De segur, que vau mejor escríver com volem, qu'escríver en francés...

    Qu'ei ua navèra question entath grope : era mie hemna, ua regenta,
    utiliza un libe d'istoria oficiau entà preparar eths sués cors. Era
    perioda dera romanizacion dera Gaula que'm pareishi hèra mei
    presentada qu'a era mie epòca. Mes, entà jo, n'i a pas gran causa que
    diferencia eth sud deth Nòrd.
    Era mie hemna qu'ei interessada entà mejorar eths sués cors.
    Si quauqu'un ei interessat que podi envejar aqueste passatge entà
    que'ns balhi observacions.

    Amistats

    Ronan Lattuga--- Dans Gasconha-doman@yahoogroupes.fr, "lafitte.yan"
    <lafitte.yan@...> a écrit :
    >
    > Adixat moundë,
    >
    > Qu'arrespoùni au messadyë simpatic de M. Ronan Lattuga, qui sap disë
    mercés
    > pous rensegneméns qui'u soun estats balhats sus l'ancienetat dou
    gascoûn.
    > Qu'ou hè dóu toutûn que sien estat dats en francés, e nou pas en
    gascoûn. E,
    > supausan bahide que la póu de las péques ourtougrafiques e-n sie la
    cause,
    > qu'a l'amabilitat de segnala lou courrectou ourtougrafic de Per noste.
    > Ta ço de you, s'escrìvi en francés, qu'éy ta eslaryi lou lectourat,
    permou
    > que nou soun pas mayouritàris lous qui coumprénën lou gascoûn, talèu
    sourtit
    > de "adixat, quin ve va ?" e "macarèu, quin xapèu !".
    >
    > Et ta ço de l'ourtougrafie, qu'abandounèy la dous ouccitanistes
    quoatë ans
    > a, au parat dous mêns recèrcs souciolinguistics e istourics
    preliminàris a
    > l'espausat de las mies idées sus la grafie dou gascoûn oéy lou die.
    Que poux
    > escrivë en la grafie dou courrrectou xéns éth, en la grafie de l'Escole
    > Gastou Febus de 1905, en la grafie classique adaptade au gascoûn
    segoun lous
    > mêns tribalhs, més qu'àymi mèy utilisa la grafie moudèrnë de l'Escole...
    > adoubade sus quauquës puns, toustém d'après lous mêns tribalhs. Que
    n'avét
    > aci l'escandilh.
    > Qu'acàbi sus aquéstë subyéc en disë qu'èy encountrat signës de douttë
    > d'universitàris sus la valou de la grafie classique qui utilisen depux
    > pause. Que soy a l'espère...
    >
    > Més que védi M. Lattuga que causi « gatesquiro » segoun la
    prounouciacioûn
    > per hères de locs gascoûns e nou pas « gat-esquiròu » dous dic. de
    Per noste
    > e, proubablë dou courrectou ourtougrafic.
    >
    > E xéns voulé ha péne a M. Lattuga, que hournéxi las "oubservacioûns" dou
    > "proufessou" :
    >
    > A maugrat dou courrectou, que dexè escapa quauquës fautes,
    d'accencuacioûn
    > mèy que mèy : « arremerçi, ço, hera, hestas, diser, gaellic, volevan
    » au
    > loc de : « arremercii, çò, hèra (hera = foire), hèstas, díser, gaelic,
    > volèvan »
    > Péque d'arcor : « un corrector ortografic [...] Qu'ei hera practica
    » au loc
    > de « ... practic ».
    >
    > Ta çò de la loéngue, qu'auri escriut diferéntemén (toustém en grafie
    de Per
    > noste) quauquës passadyës, més que-m poux engana :
    > estaré -> seré
    > ço qu'a balhat M. Laffitte -> çò qui balhè M. Lafitte
    > pas nat m'a respondut en gascon -> arrés non m'arresponon en gascon
    > aisit a utilizar -> de bon utilizar
    > entà telecargar-u -> entà telecargà'u
    > enta eths que'u n'an pas -> entaths qui non l'an pas
    >
    > E lou proufessou" qu'espère las "oubservacioûns" dous qui soun mèy
    sapiéns,
    > e soulidë que n'y a !
    >
    > Bounes hèstes a touts,
    >
    > J.L.
    >

    Répondre à ce message

  • Le 3 janvier 2008 à 19:55, par Lughaidh Ó hEacháin RE : [G(V)asconha doman] Re : Empléc dou gascoà»n e grafie, navèra

    Adixat e bouna annada a touts!


    >Si avetz numerosas grafias, aquò que
    >complica encuëra eth tribalh entà legir era lenga.

    Ne pensi pas que sia vertat. Que souy ûn coumençant tabé, e se counexi eths mouts, n'è pas de proubleme ta'us leye, nou m'importann quin que soûn escriuts.

    >Non compreni pas
    >com ei possible qu'ua lenga e posqui s'escríver de manièras
    >diferentas. Non coneishi pas ua aute lenga atau.

    Que i a plô d'autas lengas minourisadas qu'an mes qu'ua grafia: bertoûn, cournic, eras lengas d'oïl (coum eth gallo, eth wallon...), lengas amerindianas...


    Louìc


    ---------------------------------
    Ne gardez plus qu'une seule adresse mail ! Copiez vos mails vers Yahoo! Mail

    [Les parties de ce message comportant autre chose que du texte seul ont été supprimées]

    Répondre à ce message


Un gran de sau ?

(connexion facultative)
[Se connecter]
Ajoutez votre commentaire ici

Ce champ accepte les raccourcis SPIP {{gras}} {italique} -*liste [texte->url] <quote> <code> et le code HTML <q> <del> <ins>. Pour créer des paragraphes, laissez simplement des lignes vides.

Ajouter un document

Dans la même rubrique :

  • La biraga.
    Los noms gascons de l’ « ivraie ». 2 novembre 2025, par VERDIER Gilles
    En gascon de l’Astarac e deu Rustan, çò qu’aperam en (…)
  • Eth Bèut.
    Le Béout. 16 septembre 2025, par VERDIER Gilles
    Le nom du Béout (montagne surplombant Lourdes) en gascon.
  • Un chenin.
    Un mot bien vivant à la racine oubliée... 19 août 2025, par VERDIER Gilles
    « Che’u Menau, qu’ei un chenin deu diable.. ! » "Chez (…)
  • LO FLISQUET E ERA CLAVETA...
    L’horloge biologique des gascons... 6 août 2025, par VERDIER Gilles
    Une étrange croyance a subsisté jusqu’au XXème siècle en (…)
  • Hemna e caulet...
    Un vieux proverbe passé de mode. 2 juillet 2025, par VERDIER Gilles
    Explication d’un proverbe gascon étrange.
  • Un gatge...
    Le machin, truc des bigourdans. Ce n’est pas un gatget..! 20 juin 2025, par VERDIER Gilles
    Les dérivés de sens du mot gascon "gatge".