Gasconha.com - Articles

Coquets dab grans d'arrasim secs

Guilhèm Pilard Guichòt — 2026-06-13T14:03:14Z

Ingredients :

120 gramas de sucre ;
2 ueus ;
120 gramas de bóder ;
Grans d'arrasim secs ;
400 gramas de haria de segle.

Aprestatge :

A un ensaladèr, hicatz lo sucre e los ueus.
Mesclatz.
Descalhatz lo bóder a huec doç.
Un còp sucre e ueus mesclats e bóder honut, hètz colar lo bóder a la purmèra preparacion.
Mesclatz.
Hornitz los grans d'arrasim secs apuish la haria de segle.
Mesclatz.
Deishatz ahredir enter duas e tres òras de temps a l'arrefrigerator.
Preparatz cilindròts arredons.
Copatz disques a la pagèra voluda.
Dispausatz-los sus la placa deu horn.
Hètz còser vint minutas de temps au horn a 160°C.

Arrecèpta : lo Joan Guishòt
Arrevirada : lo Guilhèm Guishòt

A l'ostau

Guilhèm Pilard Guichòt — 2026-05-29T13:13:02Z

Que m'obreishi lo contravent,
N'i a pas briga de vent.
Lo jardin banhat de só e d'arrós,
Que hè un limac urós.

Au hons, l'arribèra qu'ei cobèrta de bruma,
Dens la prada, l'aso que brama.
Com un astre dens lo cèu,
Son penuts los Pirenèus.
Los arbos qu'an arrevestit lo lor verdolin,
De totas las colors qu'ei l'arcolin.
Abriuladas hèn vàder bèth lo cabelh de blat,
Dens lo camp, milhòc e vira-sorelh son enruats
L'ariçon s'arreviscòla doçament,
En minjant quauques ueus lentament.
Quan jo, dens lo casau,

En craquant la prumèra ahraga, quin tesaur !
Orquidèas e uelhs d'ausèths colorejan la tèrra,
Peunas e cotèras floreishen la cantèra.
La cloca se passejant dab lo son piucòt,
E lo cocut me disent : “l'ivèrn ei mòrt, l'ivèrn ei mòrt !”

Doça França : La pelèra o lo tua-pòrc dens las Lanas

Guilhèm Pilard Guichòt — 2026-05-09T17:02:20Z

Quan lo noste regent e'ns demandava ua composicion « a subjècte libre », que'ns previenèva : E ne hàcitz pas lo « Tua-Pòrc » !
La pelèra, qu'èra un lòc comun (o arreborida) qui marcava ua maishanta manca d'imaginacion.

Qu'èra l'ivèrn. La velha, la mair qu'avèva aprestat las bacias, los cotèths, lo linge e lo pair solhas, lenha, la cautèra. Los vesins qu'arribavan de cap a sèt òras. Que prenèvan lo cafè. « Tè, Gordon qu'es aquí ! »

Un tipe gualhard qui sortiva d'un break, que's desplegava la troça, que s'agusava los cotèths e lostalhucaders a l'ahialon. Los òmis qu'entravan dens la cort e que possavan lo pòrc dens la cauja, los òmis que'u hicavan sus ua balança.

Puish que possavan lo pòrc de cap a la meit – ua sòrta de barca de husta pausada suu plèr. La mair que s'apressava dab ua bacia, l'escanador que hasèva un entalh e qu'i plantava la pala en anar a contrabriu tà copar la jugulara. Lo sang que shisclava a pishòrra com d'ua pompa e lo pòrc que possava uglaments qui s'estupavan dab la bèstia. Que virèn la meit, qui, plea d'aiga borenta, que vadèva un banhader. Devath lo pòrc, que botavan cadenas qu' òmis, los uns de cap aus autes, que shirgavan l'un après l'aute en molhar sovent la bèstia en çò que d'autes pelavan lo cot dab grataders.

Puish Gordon que darrigava las pedits dab estialhas, que metèva l'escalòt, ua escalòta, enter la meit e lo pòrc, que tirava las liguetas de las patas de darrèr, qu'i passava un manchon, que'u fixava a la fin a las cavilhas de l'escala – que calèva apiejar adara contra la murralha.
« E va'm cuélher la botelha », ce'm disèva lo pair. Pendent que los òmis e bevèvan adarron un veire de vin blanc, l'escanador que penhicava la pèth, que s'i plantava lo cotèth e que repojava de cap au vente, enter las mamèlas en avisà's de non pas traucar ni lo glanèr ni los budèths tanpòc, que repojava dinc a las patas ; puish que vueitava la bèstia en daishar càder dens ua bacia los tròç las hemnas, dens la cosia, que trigarén, netejarén e talhucarén tà'n con.hir los budèths.

De cap a dètz òras, qu'èra lo dejunar, un solide repaish de pastèr, de puç e de hromatge.
Puish Gordon que tirava los budèths que las hemnas e alargavan lo tutet on los hrairs e jo e vueitàvam a tot doç caishas d'aiga doça – e la mèrda que's vueitava. L'escanador que descopava la caisha toracica a la sèga, que copava lo cap e la bèstia adara qu'èra exactament « Lo bueu pelat de Rembrandt o de Soutine ».- Que sequeré dus jorns dens aquesta posicion, abans que l'escanador n'acabèssi l'estroçatge : lo pair que salava e qu'estruçava los camalhons, las espatlas, las costeletas, los loms, mentre que la mair e talhucava la carn de l'òssa tà las saussissas.

A la fin, qu'èra lo repaish e un repaish de hèsta dab hitge gras, salmis e rostits abans las tortièras e l'armanhac ; mentretant las tripas que cosèvan, los mainats que devèm picar dab ua agulha.

Enfin, lo ser, los vesins que tornavan : que disnavan, puish que hasèvan a la belòta ; e los còishes que podèvan velhar un chic.

– Qu'èra ua jornada de hèsta , ua jornada gaujosa.

Tèxte : lo Sèrgi Laforcada - Arrevirada : la batalèra d'Agrad'òc deu Poi

Pax vobis

Guilhèm Pilard Guichòt — 2026-03-30T08:23:55Z

Que la patz deu bon Diu tostemps sia dab vos
Sia la vòsta union, devath sa guarda urosa
Que'vs balhe los plan.hèits qui non balha qu'aus bons
Que mie vòstes pas de sa man poderosa
Qu'ajatz en tribalhant deu matin dinc au ser
Hèras grans suus solèrs e las barricas pleas
Qu'ajatz cançons au còr, jamei jamei plors
Tà'us eishugar, qu'ei pro hemna ta man valenta
Puishque fruts de l'amor, las hilhas e los hilhs
Arron de vòsta taula, arrams de bona soca
Possan, hòrts com corau, tilhós com los vencilhs
Dab l'arríder suus pòts, e la canta a la boca.

Andrèu Baudòrre

Clafotís

Guilhèm Pilard Guichòt — 2026-03-23T12:36:52Z

Ingredients :

40 centilitres de lèit ;
4 ueus ;
180 gramas de sucre ;
1 saquet de sucre vanilhat ;
100 gramas de haria ;
1 pechic de sau.

Aprestatge :

Peu torn de 40 minutas de temps au horn a 210°C.
Haria, sucre e sucre vanilhat.
Cracatz los ueus. Versatz la lèit.
Plat boderat.

Arrecèpta : la Maria Elena Puei Dicard
Arrevirada : lo Guilhèm Guishòt

Malenconia

Guilhèm Pilard Guichòt — 2026-03-08T12:40:23Z

Que soi lo darrèr bòsc sagnat a cada arame
Que soi l'arrecotet ahuelhat de poson,
Que soi l'ausèth perdut qui viu son darrèr rame,
Lo petit esquiròu qui's morish en preson.
Que soi un innocent enclavat dens la guèrra,
Que soi lo tot petit qui jamei serà gran
E lo praube vadut tà morir de misèria,
Que soi lo qui a aprés e viu en se carant.
Que parli entà l'Amor perdut a l'aventura
E entau còr clavat per la maishancetat
E tà tu, Libertat, getada en cobertura
Sus lo jaç deu profieit e de la laishetat.
Que parli entà Tu, vielh Omi de l'Istòria,
Tu qui apèran lo hòu, pr'amor de't har carar,
Tu que sabès, ditz, que sabès plan... la tèrra...
Quan èra iscla de patz, on ne sabèn plorar...
Que n'avès hèit cent còps, mila còps la virada
Cuelhent a cada pas lo frut qui t'èra dat,
Dab lo sorelh au cap, com èra l'estelada,
E dens los uelhs l'arrai de l'immortalitat.
Qu'aurí volut estar l'amic de ton gran viatge
E tiéner dens la man, la man qui'm manca tant,
Qu'aurí volut estar au ton darrèr partatge
D'un temps qui ne poish pèrder... e qui perdi pertant.

._._._.

Que't voi parlar a tu, tu, uei qui m'escotas,
Tu, qui ès vienut de luenh cuelhe't un mot d'espèr,
Tu, joen de tot país, qui suu camin e't botas
En cercant dens lo cèu ton estela qui's perd.
Que't voi díser... qu'èi paur au temps qui va tròp viste,
Paur, a las mans qui's barran suus manges deus fesilhs.
'd aqueths reis ahamiats qui's perderàn la vista
A panà's dens lo sang lo reiaume deus hilhs.
Que voi espiar lo vent es.huelhar lo nublatge
Que voi sentir lo só dens los plecs deu men còs,
Que voi seguir l'arriu pèdescauç suu ribatge,
E enqüèra pèrde'm au pregon deus grans bòscs...

Que voi préner lo temps d'arríder au mainatge,
Que voi sarrar la man qui'm balha l'amistat,
Que voi, ò, desbrombar la paur, la paur sauvatja
Desbrombar la violéncia e la maishancetat.
Lavetz, si Tu, mon Diu, Tu qui ns'as hèit la tèrra
E qui nse l'a balhada au grat de ton umor,
O, si podès, Mon Diu, si podès, lhèu enqüèra
Daishà'ns çò qui'ns damora d'ua brigalha d'Amor.
Ne'n cau pas guaire mélher si volem enqüèra
Avançà'ns suus camins hueitius dens lo parçan
Que vien tà ishugar mentr'un uelh de misèria
On, dens un shuc d'amors punteja un shuc de sang.

._._._.

Lo vielh òmi qu'ei mort, tot doç, dens un silenci,
Qu'ei partit uei matin adromit sus l'arriu,
Lo vielh òmi qu'ei mort, que n'èi mau quan t'i pensi
E que s'a miat dab eth tots los matins d'abriu.

Lo defunt sablon

Pan de mèu

Guilhèm Pilard Guichòt — 2026-02-28T21:53:35Z

Ingredients :

300 gramas de haria ;
100 gramas de sucre ;
200 gramas de mèu ;
30 centilitres de lèit ;
15 gramas de bicarbonat de soda ;
1 culherada-cafè de quate espècias.

Aprestatge :

Hètz cauhar la lèit, lo sucre e la mèu dinc a dissolucion.
Hòra huec, hicatz las quate espècias, lo bicarbonat de soda e la haria.
La pasta que deu estar lissa.
Barrejatz dens lo motle de còc de fruta, boderat e en.hariat.
Hètz còser peu torn de 45 minutas de temps au horn a 180°C shens obrir au començament deu
còser.

L'Elena Mounier

Craquelins dab chicolat

Guilhèm Pilard Guichòt — 2026-02-22T09:16:14Z

Ingredients :

– 100 gramas de chicolat ner de tast copata bèths tròç ;
– 80 gramas de bóder copat a cubes ;
– 220 gramas de sucre fin ;
– 1 ueu batut leugèr ;
– 150 gramas de haria arrontèra ;
– 2 culheradas-sopa de cacau molut ;
– ¼ de culherada-cafè de lhevami quimic ;
– 40 gramas de sucre tris.

Aprestatge :

Hètz hóner lo chicolat e lo bóder a huec doç. Versatz la mescla a un ensaladèr.
Incorporatz lo sucre e l'ueu, puish la haria desbrenada, lo cacau e lo lhevami.

Cobritz e arrefrigeratz quinze minutas de temps, dinc e sii pro maserada la mescla.

Precauhatz lo horn a 180°C. Boderatz duas placas de còser e camisatz-las de papèr sulfurizat.

Faiçonatz en bòlas culheradas arrasas de pasta. Arrotlatz-las ua a ua au sucre tris e dispausatz-las sus las placas, a ueit centimètres de distància. Hètz còser quinze minutas de temps au horn.

Deishatz ahredir sus las placas.

Arrecèpta : la Blandina Daugrelh
Arrevirada : lo Guilhèm Guishòt

Camins en libertat

Guilhèm Pilard Guichòt — 2026-02-09T18:40:51Z

Camins de pelegrins de cap a Compostèla
Camins de gemèrs qui anavan d'un pin a l'aute
Camins de doanèrs entre duna e lèta
Camins de contrabandèrs capvath la montanha
Camins de rondalejaires tot terrenh
Camins de halatge on shirgavan las galupas
Camins deus escolans davant lo ramassatge
Camins de hèr on ne cau pas desralhar
Camins qui mian, o pas, dinc a Roma
Camins on se pòden pèrder dens la natura...
Segon ua canta celèbra la libertat qu'es lo camin
Mes lo camin es tanben la libertat.
Camins que n'i a de tots : longs o bracs,
Petits o grans, largs o estrets, vielhs o navèths,
Perduts o de crear, calhavuts o provassuts,
Hanhós o sabluts, bitumats o erbassuts...
De que caminar en tota libertat.

Pèire Vedat

Que soi madur

Guilhèm Pilard Guichòt — 2026-01-27T16:48:07Z

Qu'èra, un còp en Shalòssa, au país de Mugron...

Un vielhòt arrenvèrs [1], ariçat [2] com un bronc [3],
Blanc, roi o pigalhat, gorrupant [4] la botelha
Mantun banh qu'avè pres, mes tostemps dab lo mélher.
De partir tà l'aut monde eth que n'èra anujat,

E, pr'un vèspe [5] d'estiu que ditz au son gojat :
― « Que soi madur, garçon ; adaise que'm pòts créder ! »

― « Vos ? Tenhèr [6] com l'arrós ! Lo papet [7] de Laureda !... »

― « Garçon, que soi madur ! Ne soi pas mei vitau
E la mort, ― òc, la mort, ― que'm tusteja au portau. »

« Anem, pair, caratz-ve ! Qu'ètz tilhut com un casse,
Qu'avetz l'erbèr [8] solide e, shens plec, la carcassa... »

― « Dèisha'm estar ! Madur que soi ;
Se n'es vertat, morir que voi ! »

Atau lo Capderon tot jorn que shapitrava [9],
E, per dehens, au hilh que balhava la frèbe.

― « Pim, pam [10], qu'ac saberam, s'es madur com ac ditz ! »

Un matin, que se'u tròba arrident, tot hardit :
― « E donc, pair, vam anar cuélher, au casau, duas peras,
Bròjas que son, e jumpaderas [11]. »

Mes, lo pair que vadó com lo temps empriglat,
E que'u respon, hastiau [12] com jamei, dab esclat :

― « Tè, hòu, que soi madur ! Qu'èi la mosca canhèra [13] ! »

― « Mes non, paiòt, mes non ! Deishatz vòsta planhèra... »
E, preu braç que se'u menha [14]... qu'avisa un vielh perèr,
Haut shens n'estar, broncut [15], a l'envèrs [16] d'un tarrèr.
― « Que vatz montar, ce'u ditz, e segotir dab fòrça,
N'àgitz pas paur ! N'atz pas a crànher de'vs còthtòrcer [17].
Jo que serèi devath entà'c tot arparar [18]. »

E lo vielh que feneish, com pòt, de s'aporar [19].

― « Aquò qu'es plan, paiòt ; amassatz las mei hautas,
E puish, arrapiatz-ve ; vau har càder las autas. »

― « Dèisha aquò, gran pendart ! Que'm vas esclapotir ! »
― Ajuda, senta Verge ! Ajuda ! o que destorni ! »

E l'aut, a segotir de s'i gahar mei hòrt...
Tot que cadó... Lo frut, que'u portàn a Monthòrt ;
Tot, sonque Capderon agripat com l'agèra [20],
Mes, blanc com un plat d'aiga e pres de la varièra [21].

― « Anem ! pair, que sufeish. Decendetz-me deu nid !
Que vei n'ètz pas madur, com jo v'ac aví dit.
Atendetz de n'estar shens har tant de piulèra [22],
E deishatz lo bon Diu sonar l'esquirolèra. »

Rafèl Lamanhèra

[1] (tostemps maucontent, tot que'u va de travèrs)

[2] (de maishanta umor ; com lo peu pientat a l'arrenvèrs)

[3] (nod dens la husta)

[4] (horrupant)

[5] (vrèspe, arron mijorn)

[6] (tendre. Qu'es sovent emplegat per l'autor dab lo sens de vitèc, vigorós,
per estar emplegar ací dens l'expression tota hèita "tenhèr com l'arrós")

[7] (que cau compréner acíu lo decan, lo mei vielh, don lo mei tilhut)

[8] (guiba, guibèr, gabèr, guisèr, estomac)

[9] (sarmonar, pleitejar)

[10] (Vam ! qu'es decidit !)

[11] (maduras, bonas tà estar jumpadas tà las har càder)

[12] (desagradiu)

[13] (mosca qui se'n va suu bestiar malaut, just mort)

[14] (miar ; menar)

[15] (qui a broncs, on s'i pòt pojar aisidament)

[16] (lo penent. L'auta part d'un tarrèr)

[17] (se tòrcer lo còth)

[18] (gahar a la volada)

[19] (s'aporicar, hicà's sus ua hautor com hèn las poras, las garias)

[20] (gèira, irilha)

[21] (verdigòu)

[22] (gemicada, crit o brut planhiu)