Notre région, c’est la Gascogne !

 
 

Duas poesias en gascon de Gironda

Dàvid

vendredi 29 avril 2011

Òbras dau poèta-hornèir Jan Maurici (fin sègle XIXau, debuta XXau), de Linhan-de-Bordèu e Craon.
CRIDA D’AJUDA AUS SABERUCS DE G.COM, S’ATZ IDEIA END’ARREVIRAR, qu’i a mòts de mau comprénder.


LA BIEILLE MAMÉ

A la mene boune bieille may

Acore aou mén bilatche un bèt tantôs d’Eourèy
L’énfrèydide Mamè, meysüyt, s’ère froustide
A l’abric de la sègue, aou rapay daou sourèy,
Epüy lou droumi prïn dos bièys l’abèou sapide .

Guéytabi mut, pénsiou, chèytade s’aou tarrèy,
La bieille os péous d’hilasse, à la pèt acclapide ,
E soun bastoun mougnut qu’ère linquat én rèy
Su sa peille én pedas… - Coume ère defenide !..

… Sabi pas, alabets, sounqu’én jou boujoulèt
A patchoco ! Quaouquarré d’estrantge me gaèt…
Un énflourissamén doun moun cò s’abbroundabe ;

De joye é de doulou coume un gran barréjay
Que dén sos rebouillats aou cèou me clandinabe…

-  E tounbéri dos plous tam t’èymèri ! ma may.

MAURICE.

E l’auta

LOU TRIN

A Monsieur Adrien Planté
Respectueux hommage.

La gran banche a broundit sourdamén. Su la nüy
Dus gros üys chén perpèt guichen à la loungtene,
E ludèns, garrampous, e sadourats de hene,
Poutchacren lur dardaill e crèychen dén lou brüy.

Un peroun tremoulun, esmalit, frougnadüy,
Escarcaille lou soou, que s’echibbre ! Tout pene,
Coume un bouha d’infèrt escoubaille l’alene
Aou prouchamén daou trin destreminat que hüy…

Acos ét !.. Lou moustrous amarratche d’humades,
De boys, d’acèys raoujous pinpanans d’oulibades, -
Os rapays rougèyroous oun craoune un oumias,

Coume un abbrazamén d’intanpèste, tarriple,
Traouque dén la béntorle, e s’affane, e s’arriple,
E se houn… - Gn’a rè mèy que l’ounbre e la gran pas,..

J. MAURICE
(Parla de la part de Bourdèu)



Grans de sau

  • E las mias poesias, viet d’asoòt ! Miliard de sòrt ! Hilhdeputa de hèra !

  • Mercés David, per aqueras poesias.
    Que’m rapèri la regretada Francesa Bouquet "deu Comitat Girondin", qui vivèva enqüera a Linhan de Bordèu, que m’avè parlat d’aqueth poeta J. Maurice, e muishat la soa poesia "Lou trin".
    Aquò totun ne m’ajuda pas hòrt a la compréner, ni l’auta tanpau.
    Qu’emplega un vocabulari recercat e riche, aqueth diable de poeta !
    Ua version en grafia normalizada que seré utila, ende que tot aquò vasosse mei comprenedèr.
    Per exemple, los prumèrs mots "Acore aou mén bilatche" que son, pensi, "Aquò’ra (aquò èra) au men vilatge".

    Ende tornar au "trin", que’m crompèi, duas semmanas a, un libe suu "Camin de hèr de l’Enter-duas-Mars".
    Que’n hesoi un articlòt suu blog de "Rail Gasccogne".
    Benlèu qu’i poderei hornir la poesia, mès la calerà arrevirar, explicar et tot aquò...

  • Òc-ben, de vrai, aqueth poèta emplega una lenga frem agoalhada, frem escrivuda.
    Aquò nos cambia de la mediocritat generala daus poètas de lenga d’òc d’aquera generacion, especiaument en Bordalés, mès pas sonque.
    Prau nivèu de lenga, ne se pòt comparar qu’au famós abbat Bergèir, autor de Ma Garbeta (1923) en parlar de L’Esparra.
    Sabèvi pas qu’avèves coneishut la Francesa. Qu’èra una militanta de prima borra, e apassionada. Es d’atau una hemna qu’aurém mestèir anuit en Bordalés, ten…
    Assagèri de hargar una version normalizada (grafia IEO, desolat, sabi pas l’auta) de La vielha Mamé. Mès lo tot vocabulari es lonh d’èster esclarit.
    Maurici a aquera especificitat que los quites especialistas s’escaden pas a tot plan comprénder daus sos poèmas.


    LA VIELHA MAMÉ

    A la mena bona vielha mair

    Aquò’ra au men vilatge, un bèth tantòst d’heurèir
    L’enfreidida Mamè, meisuit, s’èra frostida
    A l’abric de la sèga, au rapalh dau sorelh,
    Epuei lou dromir prim daus vielhs l’avèva sapida.

    Gueitavi mut, pensiu, sheitada sau tarrèir,
    La vielha aus peus d’hilassa, a la pèth aclapida,
    E son baston monhut qu’èra linquat en rei
    Sus sa pelha en pedàs… - Coma èra defenida !..

    … Sabi pas, alavetz, sonqu’en jo bojolèt
    A patchòca ! Quauqu’arren d’estrantje me gahèt…
    Un enflorissament dont mon còr s’abrondava ;

    De jòia e de dolor com un gran barrejalh
    Que dens sos rebolhats au cèu me clandinava…

    - E tombèri daus plors tant t’aimèri ! ma mair.




Un gran de sau ?

modération a priori

Contributions et grans de sau sont soumis à validation des webmèstes.

Qui êtes-vous ?
Votre message
  • Pour créer des paragraphes, laissez simplement des lignes vides.

Ajouter un document